‘हिजो पहाडे मर्दा रोएँ, आज मधेशी मर्दा सहानुभूति त देखाई देउ’

अनिल महासेठ

टिकापुर घटनाको बिरोध र निन्दा जति गरेपनि थोरै हुन्छ । सत्यतथ्य बाहिर आउला र आउँदै पनि छ ।

एमाले र एमाओबादी नेताहरुले एकअर्कालाई आरोप प्रत्यारोप गरेका छन् । टिकापुर घटनालाई आधार बनाएर तराई–मधेशमा जारी आन्दोलनमा साम्प्रदायिकता देख्नु ठिक होइन ।

आजसम्म मधेशमा मात्रै २० जनाको मृत्यु भईसकेको छ । के त्यो सही हो त ? आज सामान्य आन्दोलनमा बल प्रयोग गर्दा अपनाउनु पर्ने कुरामा ध्यान दिएको छ त सरकारले ? सबैलाई टाउको र छातीमा गोलि ठोकिएको छ ।

सामाजिक सञ्जालमा आएका प्रतिक्रिया हेर्दा लाग्छ, हिजो महाभूकम्प जाँदा मधेशका हामीले गरेको सहयोगलाई नेपालीले गरेको सहयोग ठानियो तर आज हामीले गरेको आन्दोलनलाई साम्प्रदायिक आँखाले हेरिएको छ । यो कतिको जायज हो त साथीहरु ?

हामी यो देशको मधेशी मूलका नेपाली हौं । यो देशप्रति कोहीभन्दा पनि कम माया छैन हामीलाई । देश भूगोलले मात्र बन्दैन । देश यहाँ बस्ने सबै नेपाली मिलेर बन्ने हो ।

हामी मधेशी आफ्नो अधिकार, मान–सम्मानका लागि आन्दोलनमा छौ । समानता, समानुपातिक प्रतिनिधित्वका लागि आन्दोलनमा छौं । यो लडाई शासक र सामन्ती प्रवृतिको बिरुद्ध लड्दै आइरहेको मधेशी र पहाडका दलित, जनजातीको पनि हो । यो लडाई मधेशलाई उपनिवेश बनाउने विरुद्धको अधिकार प्राप्तिको पनि हो । हिजो मधेशीसँग गरेको सम्झौता पालना नगर्ने विरुद्धको लडाई पनि हो ।

यो आन्दोलन कुनै समुदायसँगको आन्दोलन होइन । पहाडिया र मधेशीबीचको आन्दोलन पनि होइन । अधिकारको लडाई हो । हिजो महाभूकम्प जाँदा, मधेशका सबैले मिलेर सहयोग गरेकै हो । मैले आफैले पनि जिउज्यानको परवाह नगरी, पहाड–मधेश नसोचिक सके जति सहयोग गरेकै हो ।

केहिदिन आगाडिको मेरो फेसबुक स्टयाट्मा कमेन्टमा सहिलाई सहि र गलतलाई गलत भन्नु पर्छ भनेर टिकापुर घटनाको बारेमा किन नबोलेको एक जना भण्डारी भाईले भनेका थिए ।

सहि त सहि नै हो, गलत, गलत नै हुन्छ । भाई म आज पनि त्यही अनिल महासेठ हु र रही रहनेछु ।

मित्र निशान्त श्रेष्ठको कमेन्टमा थियो, ‘हामीसंगै पढ्यौं, त्यती बेला त तिमि यस्तो कुरा गरेनौ’ मित्र निशान्त, म अझै पनि यस्तो कुरा गर्दिन । तिमीप्रतिको मेरो धारणा उस्तै छ । केहि फरक छैन साथी । मेरो सानैदेखिको साथीसँगी मधेशी मूलकोभन्दा पहाडी मुलका छन् ।

तेसैले पनि होला, म यो देशको शासकले जवरजस्ती लाद्न खोजेको एक मात्र राष्ट्रिय भाषा अरु कोही नेपालीभन्दा कम जान्दिन । मैले नेपाली बोलेको मात्र सुनेको भरमा, मलाई कसैले मधेशी भन्न सक्दैन । तर हुँ त मधेशी मूल कै नेपाली नी ।

मलाई कतिय मेरा मित्रले भन्छन्, ‘राष्ट्रपति मधेशी, उपराष्ट्रपति मधेशी, मन्त्री त कति कति भयो । तर पनि तिमीहरुलाई के चाहियो अव ?

म भन्छु, ‘यो देश तिमीहरुको मात्र हो र, तिमीहरु चाँही सधै हुने ? र, हामी एक चोटी भयो भन्दैमा सबै मधेशीले अधिकार पायो त ?

.अर्का केहीको तर्क हुन्छ, तिमीहरुको समुदायको मान्छेले मिहिनेत नै गर्दैनन् त्यसैले लोकसेवामा नाम निकाल्न सक्दैन ।

म भन्छु, हाम्रो आफ्नो भाषामा लिइएर हेर न त लोकसेवाको परीक्षा, अनी थाहा हुन्छ कसको नाम निस्किन्छ ।

सरकार भनेको अभिभावक हुन् । जसरी एक जना बाउ र चार जना छोराहरु छन् भने सबैको आ–आफ्नै माग हुन्छ । म मान्छु, सबैको डिमाण्ड पुरा गर्न सकिदैन तर के एउटा छोराले अधिकार माग्दा रुने बितिकै पुरा गरिदिने । तर अर्कोलाई सम्झाउनु त कता हो कता गोली नै ठोक दिने ? के यहि हो त सरकारको कर्तव्य ?

हिजो पहाडमा भूकम्प जाँदा कुनै पनि मधेशीले भनेका छैनन् कि राम्रो भयो, सब पहाडिया मरे । तर आज समाजिक सञ्जालमा हेर्दा लाग्छ, धेरै साथीहरु खुसी हुनुहुन्छ मधेशी मर्दैछ भनेर ।

म मान्छु केही मधेशी छन् मधेशको राजनीतिमा जो देश अलग गर्ने कुरा गर्छन् । तर मेरो विश्वास गर्नुस अहिले पनि मधेशी जनता यही देशमा आफ्नो अधिकारको लागि लड्न चाहन्छन् । तर आज जे भइरहेको छ मधेशमा, यसले स्वतन्त्रता चाहनेलाई बल मिल्छ । तपाईलाई एउटा कोठा भित्र बन्द गरेर यदि सबैले कुट्न थाल्यो र बाहिर निस्किन दिएन भने के गर्नु हुन्छ ?

आज मधेशको हालत त्यस्तै छ । यसरी नै सरकार मधेशमा प्रस्तुत भई रह्यो भने आगामी दिनमा म जस्ता मधेशी युवा, जो मध्यमार्गी छन् उनीहरु अर्को बाटोमा नलाग्ला भन्न सकिन्न । म विदेशबाट फर्केर यहाँ दोस्रो दर्जाको नागरिक बनेर बस्न आएको होइन । एक चोटी सोच्नुस न, यो देशको आधा जानसंख्या भएको मधेशले आउने संविधानमा आफ्नो अपनत्व महसुस गर्न जरुरी छ कि छैन ? म फेरि पनि भन्छु, यो समुदाय–समुदायबीचको लडाई होइन । यो अधिकारको लडाई हो ।

हिजो पहाडलाई दुख पर्दा मधेश रोएको थियो । आज मधेशी मर्दा सहानुभूति पनि नदेखाउने, बिखण्डनकारी देखने । यो लडाईमा समर्थन न सहि, सहिलाई सहि र गलतलाई गलत त भन्देऊ । आधिकार माग्दा देश टुक्राउने कुरा गर्यो, भन्नु गलत हो । हामीलाई यहि देश भित्र अधिकार चाहियको छ । यो देश जतिअरुको छ, त्यती नै हाम्रो पनि हो ।