दिल्ली भ्रमणमा गएका मधेशी मोर्चाका अध्यक्षहरु माध्येका तीन जना बुधाबर काठमाडौं फर्किदैछन् । उनीहरु विभिन्न राजनीतिक एवं प्रशासनिक क्षेत्रका व्यक्तिहरुसँग भेटघाट गरका छन् । मोर्चाका नेताहरुको दिल्ली भ्रमण बारे विभिन्न पक्षको धारणा फरक फरक आउँदैछ । यसबारे मधेशी जनताले के भन्दैछ त ? धनुषाको महेन्द्र नगरबाट हुलाकी न्यूजकर्मी अमरेन्द्र कुमार यादवले सर्वसाधारण जनतासँग कुराकानी गरेका छन् ।
रामनरेश तिवारी– कर्मचारी
संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाका नेतानहरुको भारत भ्रमणलाई सकारात्मक रुपमा लिएको छु । किनभने नेपाल र भारतको सदियौदेखि बेटीरोटीको सम्बन्ध छ । नेपालको जनतालाई केही भयो भने भारतको जनतालाई चित्त दुख्छ र भारतको जन्तालाई केही भयो भने नेपाली जनताको चित्त दुख्छ ।
नेपालको नयाँ संविधान जुन जारी भएको छ, त्यसमा नेपाली जनता र मधेश मुलको व्यक्तिहरु आफ्नो भविष्य सुनिश्चित हुन्छ भने आशा राखेका थिए, तर त्यसमा मधेश र मधेशीको कुनै पनि अधिकार सुनिश्चित गरिएको देखिएन र यो भन्दाअगाडि अर्थात अन्तरिम संविधानमा जति अधिकार दिएको थियो त्यो अधिकार पनि खसबादीहरुद्वारा खोसिएको छ ।
त्यही भएर अहिलेको परस्थिितिमा भारत जानु अतिआवश्यक देखियो यो छलफल नर्गु एकदमै ठिक हो । एउटा भनाई छ कि आफ्नो दाजु भाईबीच झैझग्डा हुन्छ र आफैमा समाधान नभए भने त्यस्तो अवस्थामा पडोसीको सहयोग र बिचार लिनुपर्छ ।
बैधनाथ झा– बुद्धिजिवि
मेरो बिचारमा एउटा ठूलो र छिमेक देश भारतको जोसँग हाम्रो बेटीरोटीको सम्बन्ध छ । त्यसैले मोर्चा आबद्ध नेताहरु आफै होईन भारको निम्तोमा उनीहरु गएको छ यसलाई हामी र हामी सम्पूर्ण मधेशीलगायत नेपाली दाजुभाईलाई सकारात्मक लिनुपर्छ । र, हाल नेपालमा जुन संबिधान जारी पछिको समस्या देखिएको छ त्यसमा भारतको सल्लाह लिनु एकदम आबश्यक हो । यसले मधेश, मधेशी र नेपालीबीचको सदभावलाई दिशा दिन्छ । र, भन्नु पर्यो भने हाम्रा सरकार अहिले भनिरहेको छ कि भारतले नाकाबन्दी गरेको यो एकदमै गलत कुरा हो । यो नाकाबन्दीलगायतका जुन आन्दोलन भईरहेको छ यो भारतले होईन मधेशीले आफ्नो हकहीत र स्वभिमानको लागि गरिरहेको छ । यसमा भारतको कुनै सहयोग कतै देखिदैन् ।
राम अषिश यादव– स्वास्थ्यकर्मी
हालमा नेपालमा मधेशी जो नेपालकै जनता हो, उनीहरुमाथि जो दमन भईरहेको छ त्यसालाई रोक्न कुनै उपाय अपनाउनु पर्छ । त्यसैले हाम्रो मुलकमा एउटा भनाई छ कि आफ्नो समस्या जब आफूसँग समाधान भएन भने अवश्य नै पडोसी या असल मित्रको सहयोग लिनुपर्छ ।
त्यस्तै भारत हाम्रो पडोसी र असल मित्रको रुपमा रहेको हुनाले हाम्रो समस्या जब हाम्रा सरकारले समाधान गर्न सकेन भने अवश्य नै भारतको सहयोग लिनुपर्छ । जब सहयोग लिन्छु तब भन्छ कि भारतले यो गरेको त्यो गरेको छ । होईन यो एकदम गलत कुरा हो यो आन्दोलन अरु कसैले होईन मात्र मधेशी जनता गरेका हुन भने म भन्न चाहन्छु ।
राम कृपाल जयसवाल– व्यापारी
मोर्चाका नेताहरु भारत जानु स्वभाविक हो । जबकी हामी मधेशी मुलका जनतामाथि उत्तरपन्थि अर्थात नेपाल सरकार वा खसबादी सरकारले जो दमन गरिहेको छ । त्यो दमनका बिरुद्ध हामी लडछौ । लडेपछि सरकारले हामीलाई अधिकार नदिई हामीलाई अधिकारको सट्टा ताकी ताकी छाती र टाउकोमा गोली हान्छ्न त्यही भएर अब यो समस्या यो खसबादी सरकारले समाधान गर्न सकदैन । त्यसकारण र भारतको सल्लाह लिनु आबश्क हो । र, जारी तीन महिनाभन्दा बढिको यो आन्दोलनको माग तीन महिनापछि समाधान गर्ने भन्छन् । यीनीहरुमाथि हाम्रो विश्वास छैन । हामी आफनो अधिकार उधारी होईन नगद रुपमा लिने गर्छौ र अन्तमा म के भन्न चाहन्छु कि यो आन्दोलन अरुको सहयोगमा होईन मधेशी जनताले आफनो बलमा गरेको हो ।
शशी गुप्ता–शिक्षक
मेरो विचारमा यो मोर्चाको नेता भारत गएको ठिक र बेठिक दुबै रहेको छ । किनभने आफ्नो घरमा झग्डा भए आफै समाधान गर्नुपर्छ तर यो मोर्चा आबद्ध नेताले त्यसो गरेन यो मलाई बेठिक लाग्यो । र, अर्को जबकी आफनो घरको समस्या आफूले समाधान गर्न नसके अरु छिमेकको सहयोग लिनुपर्छ यो पक्ष मलाई ठिक लाग्यो । एउटा दोस्ती, बेटीरोटी, र नातेदारको हिसाबले सल्लाह लिनु एकदमै ठिक हो र सल्लाह जोसुकैबाट पनि लिन सकिन्छ त्यसको लागि नेपाल सरकारले अन्यथा लिनु अनाबश्यक हो ।
राम श्रेष्ठ नायक– सर्बसाधारण
यो कुरा आजको होईन धेरै पहिले देखिको कुरा हो, कि जब राणा शासन थियो त्यो बेला पनि भारतमै गएर समस्या समाधान भयो, त्यपछि प्रजातन्त्र आयो । अनि जब राजा महेन्द्रले बहुदलीय व्यवस्थालाई हटाएर पञ्चायती व्यवस्था लागु गर्यो, त्यसपछि जनतालाई राजाको चंगुरबाट पनि बचाउन भारतले नै सहयोग गरेको थियो ।
र, आज देखिन्छ बेला बेलामा भारतले नै समस्या समाधान गरेको छ र अहिले पनि मलाई लाग्छ कि नेपाल सरकोरले जुन मधेशी निहत्था जनतामाथि दमन गरिरहेको छ यो समस्यालाई पनि भारतले नै समाधान गर्छ । त्यसैले भारतको सल्लाह र सहयोग लिनु अतिआवश्यक हो । मलाई लाग्छ फेरी पनि यी खसबादीको चंगुलबाट पनि भारतले नै उद्धार गर्छ । एउटा भर्खरैको उदाहारण पनि हो जब कि १२ गते बिनाशकारी भूकम्ममा पनि भारतले नेपाली जनतालाई उतिनै सहयोग गरेको थियो ।
मनोज साह–सर्बसाधारण
मोर्चाका नेताहरु भारत जानु आवश्यक हो । र मधेशी जनतालाई भारतको सहयोग अवश्य नै लिनुपर्छ । जबकी हाम्रो आफ्नो घरको समस्या आफनो अभिवाभवकले समाधान गर्न सकेन भने छिमेकीको सहयो लिनु पर्छ । त्यसैले पडोसी र साक्षीको रुपमा भारतको सल्लाह लिनु पर्छ ।
